Szlifowanie drewna — metody i porady

Strugane a szlifowane — co znaczą te słowa przy zamawianiu drewna

W zapytaniach te słowa padają zamiennie. Klienci piszą do nas „kantówka szlifowana”, „deski heblowane, szlifowane, pod malowanie”, a jeden z nich ujął to wprost: „szlifowanie, struganie, heblowanie? Proszę wybaczyć brak profesjonalnego nazewnictwa”. Nazewnictwo ma jednak znaczenie, bo za każdym z tych słów stoi inna obróbka.

Struganie to zdjęcie cienkiej warstwy drewna ostrzem strugarki. Wyrównuje powierzchnię, usuwa drzazgi i zadziory oraz nadaje elementowi powtarzalny wymiar — przekrój podany w tabeli to wymiar po struganiu. Heblowanie to potoczna nazwa tej samej obróbki. „Czterostronnie strugane” znaczy, że obrobione są wszystkie cztery płaszczyzny elementu, a fazowanie to ścięcie ostrej krawędzi pod kątem.

Szlifowanie to wygładzanie powierzchni papierem ściernym. Nie skrawa drewna jak strugarka, tylko ściera jego wierzchnią warstwę — daje gładkość stolarską, taką jak na blacie albo meblu, ale nie służy do nadawania wymiaru.

Drewno strugane nie jest drewnem szlifowanym — to dwie różne obróbki i dwa różne poziomy gładkości. Tak odpowiadamy klientom: belki i kantówki są gładko strugane, ale nie są szlifowane; to jakość przyzwoita, ale nie stolarska.

Nasz standard to drewno czterostronnie strugane i fazowane wzdłuż dłuższych krawędzi — dotyczy to belek BSH, drewna KVH, drewna konstrukcyjnego C24, kantówek i desek heblowanych. W naszej ofercie nie ma towaru sprzedawanego jako „szlifowany”: drewno jest strugane, a szlifowanie zamawia się osobno, jako obróbkę do zamawianego materiału.

Wyjątkiem są łaty i kontrłaty — to drewno ostrokrawężne, niestrugane, i taki jest standard materiału pod pokrycia dachowe oraz ruszty elewacyjne. Jeżeli potrzebujesz gładkiego elementu o zbliżonym przekroju, właściwym wyborem jest drewno konstrukcyjne C24 albo deski heblowane.

Taras i elewacja — szlifowanie przed olejowaniem i przy renowacji

Szlifowanie traktujemy jako etap uzupełniający — punktowy albo końcowy — bo dobrze dobrana chemia pozwala ograniczyć je do minimum. Stosujemy je tam, gdzie jest naprawdę konieczne, na przykład przy podniesionych włóknach drewna, a nie jako stały krok każdej renowacji.

Przy nowej desce tarasowej szlif przed olejowaniem nie jest stałym krokiem. Deska jest strugana albo ryflowana, a o szlifie decyduje stan powierzchni: wchodzi w grę tam, gdzie włókna się podniosły. Dobór preparatu do gatunku opisuje strona o lazurach, olejach i impregnatach do tarasów.

Przy poszarzałym tarasie szara warstwa schodzi chemicznie, bez zdzierania powierzchni. Szlif wchodzi dopiero wtedy, gdy po odszarzeniu włókna się podniosły i deska jest szorstka w dotyku — a po szlifowaniu taras trzeba dokładnie odpylić, zanim pójdzie na niego olej. Cały zabieg, krok po kroku, opisuje wpis o tym, jak uratować poszarzały taras; stary olej albo lakier zdejmuje się zmywaczem, nie szlifierką — to temat strony o konserwacji i renowacji tarasów.

Powłoki, która już wniknęła w drewno, nie szlifujemy przed kolejną warstwą. Tak odpowiadamy klientom pytającym o odnowienie impregnatu na modrzewiu: szlifowanie zmienia działanie preparatu, a nową warstwę kładzie się na umytą i suchą powierzchnię.

Termodrewno odnawia się bez szlifowania — wystarczy umyć powierzchnię i nałożyć nową warstwę. Samo cięcie i szlifowanie termo sosny przebiega przy tym normalnie, zwykłymi narzędziami do drewna; różnica dotyczy tylko tego, że do odnowienia powłoki szlif nie jest potrzebny.

Na elewacji szlifowanie jest tylko punktowe — jako uzupełnienie czyszczenia preparatem, nie jego zastępstwo. Czym czyścić zazielenioną albo zaszarzałą elewację i w jakiej kolejności, opisuje strona o chemii do elewacji.

Deska kompozytowa — które deski wolno szlifować

Szlifować i cyklinować wolno wyłącznie deskę barwioną w masie. Taka jest deska Bruggan Multi Color: usłojenie biegnie przez całą grubość, więc zarysowanie albo uporczywą plamę usuwa się papierem ściernym, a odsłonięty materiał ma ten sam kolor co wierzch.

Desek Twinson nie szlifujemy i nie frezujemy — żadnej z czterech linii. Deska jest pełna, ale nie barwiona w masie: ma fabryczne wykończenie powierzchni, więc szlifowanie zdarłoby je i odsłoniło inny odcień. To samo dotyczy desek Legro, Select i Gamrat — ich powierzchni nie szlifujemy i nie frezujemy.

Deski komorowej nie szlifuje się w ogóle, bo obróbka odsłoniłaby komory w środku profilu. Zamiast szlifu kompozyt wymaga czystości: zamiatania, spłukiwania wodą i mycia lekkim detergentem, a plamy punktowo usuwa się preparatem do kompozytu.

Który profil jest pełny, a który komorowy, i czym różnią się rodziny, zestawia strona o desce kompozytowej; szczegóły obróbki Multi Color stoją na stronie tarasu Bruggan.

Szlifowanie ręczne i maszynowe — kiedy które

Ręcznie, papierem ściernym, robi się poprawki punktowe. Tak usuwa się matową plamę po wycieku żywicy, zeszlifowuje odspojony fragment lakieru albo farby przed przemalowaniem i wygładza podniesione włókna po odszarzaniu tarasu. Po takim szlifie trzeba dokładnie usunąć powstały pył, zanim nałożysz powłokę. Jak postępować z żywicą na drewnie iglastym, opisuje osobny wpis o tym, jak usunąć żywicę z drewna.

Maszynowo szlifuje się całe płaszczyzny. U nas dzieje się to w magazynie, przed wydaniem materiału; na budowie — przy odnawianiu tarasu po odszarzeniu; na podłodze — cykliniarką wykonawcy.

Szlifierek i elektronarzędzi nie sprzedajemy — podobnie jak wkrętarek i frezarek do desek. Dobór maszyny i papieru ściernego do pracy na budowie zostaje po stronie wykonawcy; my odpowiadamy za stan powierzchni materiału, który wydajemy.

Pytania, które dostajemy o szlifowanie drewna