Dombal - hurtownia drewna

Strona główna / Blog / Konstrukcje z drewna / Murłata — co to jest, jakie ma wymiary i jak ją łączyć

Aktualizacja treści:

Murłata — co to jest, jakie ma wymiary i jak ją łączyć

Murłata to belka leżąca na murze, na której opiera się cała więźba dachowa. Najczęściej zamawia się ją w przekroju 14×14 lub 16×16 cm, a standardowa belka ma 13 m długości. Poniżej opisujemy, skąd bierze się wymiar, dlaczego przekroju 15×15 cm nie da się zamówić i co robimy, gdy murłata ma być dłuższa niż belka.

Krokwie z jasnego drewna oparte na belce leżącej na betonowym wieńcu muru z pustaków
Murłata w robocie: belka na koronie muru przejmuje obciążenie ze wszystkich krokwi

Co to jest murłata i co robi w więźbie dachowej

Murłata to pozioma belka ułożona wzdłuż korony ściany, na której opierają się krokwie. Mocuje się ją do wieńca żelbetowego albo do ścianki kolankowej, równolegle do krawędzi ściany. W starszych opracowaniach i w rozmowach z cieślami pada też nazwa namurnica — to ten sam element.

Murłata jest łącznikiem dwóch konstrukcji: dachu i ścian. Wykonuje przy tym dwie prace naraz:

  • rozkłada obciążenie z dachu na całą długość muru — bez niej każda krokiew opierałaby się o ścianę punktowo;
  • przejmuje siły rozporowe — dach pod obciążeniem śniegiem i wiatrem próbuje rozeprzeć ściany na zewnątrz, a murłata wraz z zamocowaniem tę siłę przechwytuje.

Z punktu widzenia zamówienia materiału ważna jest jeszcze jedna cecha: po zakończeniu budowy murłaty zwykle nie widać — zostaje zabudowana ociepleniem i wykończeniem poddasza. Dlatego przy doborze belki liczy się nośność i stabilność wymiarowa, a nie wygląd powierzchni. To samo rozróżnienie stosujemy, dobierając klasę wizualną drewna, o czym piszemy w sekcji o materiale.

Widziana od dołu pozioma belka nośna z ciemnego drewna, na której opierają się poprzeczne krokwie
Układ, który murłata tworzy z krokwiami — belka pozioma przejmuje obciążenie z całej połaci

Jakie wymiary ma murłata — przekroje i długości

Murłatę zamawia się najczęściej w przekroju kwadratowym. W budownictwie jednorodzinnym spotyka się przede wszystkim 14×14 cm i 16×16 cm, przy lżejszych dachach i wiatach także 12×12 cm oraz 10×10 cm. Przekrój prostokątny również się zdarza — w zapytaniach, które do nas trafiają, pojawiają się murłaty 12×15, 15×20 czy 16×24 cm, zwykle przy większych rozpiętościach albo przy konstrukcjach opartych na słupach.

Wymiar murłaty wynika z projektu, nie z tabeli w internecie. Zależy od rozstawu krokwi, kąta nachylenia połaci, obciążenia śniegiem w danej strefie i sposobu zamocowania do wieńca. Jesteśmy hurtownią drewna, a nie biurem projektowym, dlatego nie wykonujemy obliczeń konstrukcyjnych ani nie dobieramy przekrojów elementów nośnych — realizujemy wymiary podane w projekcie albo przez konstruktora.

Przekroje, w których murłaty przygotowujemy najczęściej:

PrzekrójMateriałStandardowa długość belkiTypowe zastosowanie
10×10 cm KVH świerk, klasa C24 13 m Wiaty, zadaszenia, lekkie dachy o małej rozpiętości.
12×12 cm KVH świerk, klasa C24 13 m Dachy o mniejszej rozpiętości, garaże, budynki gospodarcze.
14×14 cm KVH świerk, klasa C24 13 m Najczęstszy przekrój w dachach domów jednorodzinnych.
16×16 cm KVH świerk, klasa C24 13 m Większe rozpiętości i dachy o mocniejszym obciążeniu.
Przekroje prostokątne i nietypowe Drewno klejone BSH do 13,5 m Murłaty na słupach, konstrukcje wiat i zadaszeń, gdzie belka pracuje też na zginanie.

Przesuń palcem w bok, aby zobaczyć całą tabelę

Elementów spoza tego zestawienia nie odrzucamy — belki o nietypowym przekroju zamawiamy w fabryce pod konkretny wymiar. Dostępność i termin potwierdzamy przy wycenie. Cen nie podajemy na stronie, bo wynikają z kubatury całego zamówienia i miejsca dostawy.

Dlaczego przekroju 15×15 cm nie da się zamówić

To jedno z częstszych nieporozumień przy zamawianiu więźby. Projekty regularnie podają murłatę 15×15 cm, tymczasem standard produkcyjny drewna konstrukcyjnego obejmuje wyłącznie przekroje parzyste — 12×12, 14×14, 16×16 cm i tak dalej. Belki 15×15 cm nie ma w żadnej fabryce, z której sprowadzamy materiał.

Kiedy dostajemy takie zestawienie, proponujemy jedno z dwóch rozwiązań:

  • najbliższy przekrój standardowy — najczęściej 16×16 cm, czyli wymiar w górę, żeby nie schodzić poniżej założeń projektu;
  • belkę większą, przestruganą do wymiaru — bierzemy przekrój ze standardu i obrabiamy go w naszym magazynie do wymiaru zbliżonego do projektowego.

Zmiana przekroju to zmiana nośności elementu, więc zamiana wymaga akceptacji projektanta albo kierownika budowy. Zgłaszamy ją zawsze, gdy zestawienie zawiera wymiar spoza standardu — zanim materiał pojedzie na budowę, a nie po fakcie.

Ta sama zasada dotyczy pozostałych elementów więźby. Jeśli projekt podaje krokwie 7×20 cm, a produkcja obejmuje 6×20 i 8×20 cm, wybór trzeba podjąć świadomie — dopasowanie „na oko” po dostawie kończy się przycinaniem elementów nośnych na budowie.

Z jakiego drewna robi się murłatę: lite C24, KVH czy BSH

Murłatę wykonuje się z drewna iglastego — u nas jest to świerk albo sosna. Rozstrzygnięcie dotyczy nie tyle gatunku, ile postaci materiału, bo od niej zależy dostępny przekrój, długość i stabilność belki.

Drewno lite C24

Tarcica sortowana wytrzymałościowo, suszona i strugana. Sprawdza się w krokwiach, jętkach, łatach i deskowaniu. Ma jednak ograniczenie: w większych przekrojach kwadratowych trudno o materiał lity o stabilnym wymiarze — belka o boku 14 cm z jednego kawałka drewna pracuje i pęka wzdłuż rdzenia. Dlatego przy murłacie proponujemy zwykle KVH.

Drewno C24 jest sortowane wytrzymałościowo i certyfikowane, więc wydajemy do niego dokumenty — to odpowiedź na pytanie, które regularnie wraca przy wnioskach materiałowych i odbiorach. Więcej o samym materiale piszemy na stronie drewno budowlane C24.

KVH — belka łączona na mikrowczepy

KVH to drewno konstrukcyjne sklejane z krótszych odcinków łączonych na mikrowczepy, najczęściej w klasie wytrzymałościowej C24. Belki są czterostronnie strugane i fazowane wzdłuż dłuższych krawędzi, a ich wilgotność wynosi około 16% (±2%). Suszenie komorowe do tego poziomu ogranicza skręcanie i paczenie, czyli dokładnie te wady, przez które murłata z mokrego drewna po sezonie przestaje przylegać do muru.

Przy murłacie ma znaczenie jeszcze jedno: KVH występuje w dwóch klasach wizualnych. NSI przeznaczone jest do konstrukcji niewidocznych — wewnętrznych elementów więźby dachowej, stropów, murłat i krokwi, i dopuszcza naturalne cechy drewna, w tym sęki. SI to klasa do elementów widocznych, o ostrzejszych wymaganiach wobec powierzchni. Skoro murłata i tak zostaje zabudowana, NSI jest wyborem rozsądniejszym. Szczegóły obu klas opisujemy na stronie drewno KVH.

Zbliżenie na strugane belki KVH ułożone jedna na drugiej, w środkowej widoczne jest złącze na mikrowczepy
Złącze klinowe w belce KVH — miejsce łączenia krótszych odcinków drewna

Drewno klejone BSH

BSH powstaje przez sklejenie warstw tarcicy (lameli) na całej długości belki. Daje największe przekroje i największe długości, a przy tym najmniejszą wilgotność — około 12% (±2%). Po BSH sięgamy wtedy, gdy murłata nie leży na całej długości muru, tylko opiera się na słupach i pracuje również na zginanie: przy wiatach, zadaszeniach i konstrukcjach otwartych. W takich realizacjach stosujemy przekroje rzędu 16×24 cm. Rodzaje i klasy opisujemy na stronie drewno klejone BSH.

Wilgotność drewna a zabezpieczenie murłaty

Drewno konstrukcyjne dostarczamy suszone komorowo, a niska wilgotność ogranicza ryzyko rozwoju grzybów i pleśni w elemencie zabudowanym w konstrukcji dachu. Powierzchnia belek jest przygotowana do impregnacji środkami ochrony drewna, więc zabezpieczenie da się wykonać, gdy wymaga go projekt albo inwestor. Zakres ochrony rozstrzyga projekt, a nie sprzedawca materiału. Osobną sprawą jest odcięcie murłaty od wilgoci z muru — o tym piszemy w sekcji o izolacji.

Co zrobić, gdy murłata ma być dłuższa niż belka

Drewno konstrukcyjne KVH produkowane jest w długości do 13 m, a drewno klejone BSH do 13,5 m. Dla większości domów jednorodzinnych to wystarczy — murłata jedzie na budowę w jednym kawałku i nie ma czego łączyć.

Ograniczenie pojawia się przy dłuższych ścianach i przy halach. Wtedy trzeba przewidzieć styk, a to nie jest decyzja handlowa: miejsce i sposób połączenia murłaty wynikają z projektu, bo styk wypada w miejscu przenoszenia sił. Dlatego przy wycenie pytamy wprost, jak elementy mają być łączone — zanim zamówimy materiał, a nie po dostawie.

Warto też wiedzieć, że nie każdy przekrój dostępny jest w każdej długości. Zdarza się, że belka 14×14 cm jest w danym momencie dostępna do 12 m, a 12×12 cm w pełnych 13 m — wtedy proponujemy albo inny podział na odcinki, albo zmianę przekroju. Dostępność sprawdzamy przy konkretnym zamówieniu.

Belki tniemy na wymiar w naszym magazynie, więc zamówienie może przyjechać już podzielone na odcinki z zestawienia — bez cięcia na budowie. Zakres usługi opisujemy na stronie cięcie drewna na wymiar.

Długa strugana belka klejona leżąca na stalowym przenośniku rolkowym w hali
Belka klejona BSH — postać materiału, po którą sięgamy przy największych długościach

Jak łączy się krokwie z murłatą

Połączenie krokwi z murłatą przenosi obciążenie całej połaci i przejmuje siły rozporowe, dlatego sposób jego wykonania podaje projekt. W praktyce ciesielskiej stosuje się trzy rozwiązania:

  • na zacios — w krokwi wycina się gniazdo odpowiadające przekrojowi murłaty; połączenie spina się gwoździami albo wkrętami ciesielskimi;
  • na złącza ciesielskie — stalowe kątowniki i wzmocnione łączniki przykręcane do obu elementów, bez osłabiania przekroju krokwi;
  • na zamek kurpiowski — wycięcie w murłacie, w którym krokiew zostaje zaklinowana po obróbce.

Wybór zależy od wielkości sił działających na styku i od rozwiązań przyjętych w projekcie. Im większa rozpiętość i im mniejszy kąt nachylenia dachu, tym silniejszy rozpór — i tym staranniej trzeba dobrać połączenie.

Kątowniki, kątowniki krokwiowe i wkręty ciesielskie mamy w ofercie: znajdziesz je wśród standardowych łączników ciesielskich oraz na stronie wkrętów ciesielskich.

Zbliżenie na styk dwóch belek konstrukcyjnych spiętych wkrętem ciesielskim z widocznym łbem
Styk belek spięty wkrętem ciesielskim — rozwiązanie stosowane zamiast tradycyjnego zaciosu

Jak mocuje się murłatę do wieńca

Murłata nie jest przyklejona do muru ciężarem dachu — musi być z nim związana mechanicznie, inaczej rozpór z połaci zsunie ją z korony ściany. Stosuje się dwa sposoby:

  • kotwy budowlane osadzone w wieńcu — stalowe elementy zabetonowane w wieńcu podczas jego wylewania, wyprowadzone ponad powierzchnię i przechodzące przez murłatę;
  • szpilki albo kotwy montowane w stwardniałym betonie — osadzane po fakcie, w nawierconych otworach, gdy wieniec jest już gotowy.

Rozstaw zamocowań i ich średnica należą do projektu konstrukcyjnego — tej liczby nie podajemy, bo stałaby się naszą wytyczną, z której inwestor się rozlicza. To pytanie do konstruktora albo kierownika budowy.

Powiedzmy wprost: łączników do mocowania murłat — kotew budowlanych i szpilek — nie mamy w ofercie. Zapewnia je wykonawca dachu razem z resztą osprzętu ciesielskiego. Nasza część zamówienia to belka: przekrój, długość, klasa i przygotowanie materiału.

Czy murłatę trzeba odizolować od muru i ocieplić

Tak — i to jest zabieg, o którym łatwo zapomnieć, bo wykonuje się go raz, przed ułożeniem belki. Między murem a drewnem układa się izolację przeciwwilgociową, najczęściej pas papy albo folii. Powód jest prosty: świeży wieniec i mur oddają wilgoć jeszcze długo po zakończeniu prac, a drewno leżące bezpośrednio na betonie tę wilgoć wciąga i przy nim pozostaje.

Drugi temat to ocieplenie. Murłata leży w miejscu, w którym spotykają się ocieplenie ściany i ocieplenie połaci, więc pominięta w projekcie ocieplenia staje się mostkiem termicznym. W praktyce zabudowuje się ją od zewnątrz i domyka ocieplenie tak, żeby warstwy się na siebie zachodziły; sposób należy do projektu ocieplenia budynku.

Materiałów izolacyjnych i ociepleniowych nie mamy w ofercie — jesteśmy hurtownią drewna. Piszemy o nich, bo od nich zależy trwałość belki, którą dostarczamy: murłata z dobrego materiału, położona bezpośrednio na wilgotnym murze, i tak zacznie pracować.

Co nam podać, żebyśmy wycenili drewno na więźbę

Murłata prawie nigdy nie jest zamawiana osobno — przychodzi w zestawieniu razem z krokwiami, jętkami, płatwiami, łatami i kontrłatami. Im pełniejsze zestawienie, tym szybciej wraca wycena. Przydają się:

  • przekroje i długości poszczególnych elementów wraz z ilością — w sztukach albo w metrach sześciennych;
  • informacja, czy elementy mogą być cięte na krótsze odcinki, czy muszą przyjechać w całości;
  • miejsce dostawy — kod dojazdu i to, czy na plac budowy wjedzie naczepa;
  • zestawienie z projektu albo rysunek — najszybsza forma; wtedy przeliczamy wymiary na standard produkcyjny i zgłaszamy różnice.

Materiał wysyłamy w całą Polskę samochodem 12 t — dostawę obsługuje spedycja. Rozładunek oraz ewentualne pozwolenie na wjazd leżą po stronie odbiorcy. Wystawiamy fakturę na firmę, a przy większych zamówieniach rabat ustalamy przy kalkulacji — jego wysokość zależy od wartości zamówienia. Termin realizacji potwierdzamy przy wycenie, bo zależy od tego, czy przekroje są w magazynie, czy trzeba je zamówić w fabryce.

Najczęstsze pytania o murłatę

Czy murłata musi być kwadratowa?

Nie. Przekrój kwadratowy jest najczęstszy, ale w zestawieniach spotykamy też murłaty prostokątne — 12×15, 15×20 czy 16×24 cm. Przekrój wynika z obliczeń konstrukcyjnych, nie z przyzwyczajenia; przy belce opartej na słupach, która pracuje również na zginanie, przekrój prostokątny bywa rozwiązaniem właściwym.

Jaki przekrój murłaty wybrać do mojego dachu?

Tego nie rozstrzygniemy za projektanta. Jesteśmy hurtownią drewna, a nie biurem projektowym — nie wykonujemy obliczeń konstrukcyjnych ani nie dobieramy przekrojów elementów nośnych. Realizujemy wymiar podany w projekcie, a jeśli nie mieści się on w standardzie produkcyjnym, proponujemy najbliższy dostępny i zgłaszamy to przed dostawą.

Jaka jest maksymalna długość murłaty?

Drewno konstrukcyjne KVH produkowane jest w długości do 13 m, drewno klejone BSH do 13,5 m. Przy dłuższych ścianach murłatę się łączy, a miejsce styku wskazuje projekt. Nie każdy przekrój bywa dostępny w pełnej długości — sprawdzamy to przy konkretnym zamówieniu.

Dlaczego nie mogę zamówić murłaty 15×15 cm?

Bo standard produkcyjny drewna konstrukcyjnego obejmuje wyłącznie przekroje parzyste: 12×12, 14×14, 16×16 cm. Wymiar 15×15 cm pojawia się w projektach, ale nie w produkcji. Proponujemy wtedy najbliższy przekrój standardowy albo przestruganie belki większej — po akceptacji projektanta, bo to zmiana nośności elementu.

Czy murłata musi być impregnowana?

O zakresie zabezpieczenia rozstrzyga projekt. Drewno konstrukcyjne dostarczamy suszone komorowo, a niska wilgotność ogranicza ryzyko rozwoju grzybów i pleśni w elemencie zabudowanym w dachu; powierzchnia belek jest przygotowana do impregnacji środkami ochrony drewna, więc zabezpieczenie da się wykonać. Równie ważne jak preparat jest odcięcie belki od wilgoci z muru warstwą izolacji.

Czy do drewna na więźbę dostanę dokumenty do odbioru?

Tak. Drewno C24 jest sortowane wytrzymałościowo i certyfikowane, więc wydajemy do niego dokumenty — o to pytają najczęściej inwestorzy i kierownicy budów przy wnioskach materiałowych. Zakres dokumentacji potwierdzamy przy wycenie, razem z zestawieniem materiału.

Czy macie kotwy do mocowania murłaty?

Nie. Kotew budowlanych i szpilek do mocowania murłat w wieńcu nie mamy w ofercie — zapewnia je wykonawca dachu. Nasza część to belka i pozostałe drewno więźby. Kotwy, które sprzedajemy, służą do stawiania słupów na fundamencie i mają inne zastosowanie; opisujemy je na stronie kotwy do drewna i podstawy słupa.

Czy dowozicie drewno na budowę?

Tak, materiał wysyłamy w całą Polskę samochodem 12 t — dostawę obsługuje spedycja. Rozładunek oraz ewentualne pozwolenie na wjazd leżą po stronie odbiorcy — warto sprawdzić dojazd, zanim naczepa ruszy. Możliwy jest też odbiór własny z naszego magazynu w Warszawie.

Gdzie kupić drewno na murłatę

Jesteśmy hurtownią drewna z magazynem w Warszawie. Więźbę wyceniamy z zestawienia — murłaty, krokwie, jętki, płatwie, łaty i kontrłaty w jednej ofercie, z jednym transportem. Belki tniemy na wymiar u siebie, więc materiał może przyjechać podzielony na odcinki z projektu.

Pracownik przy wózku widłowym rozładowuje z naczepy pakiety drewna owinięte folią, w hali magazynowej
Rozładunek dostawy w naszym magazynie w Warszawie

Masz zestawienie z projektu i chcesz je wycenić? Prześlij je nam — przeliczymy wymiary na standard produkcyjny i zgłosimy różnice, zanim materiał trafi na budowę.
E-mail: info@dombal.com.pl · Telefon: +48 22 672 00 10
Magazyn: ul. Wał Miedzeszyński 584, 03-994 Warszawa

Szukasz pojedynczych belek z cenami i dostępnością online? Znajdziesz je w naszym sklepie.

drewno24.pl — sklep Dombal Drewno
konstrukcyjne
Zobacz w sklepie
Łączniki Drewno klejone Tarasy Elewacje Chemia Termodrewno