Strona główna / Blog / Konstrukcje z drewna / Murłata — co to jest, jakie ma wymiary i jak ją łączyć
Aktualizacja treści:
Murłata — co to jest, jakie ma wymiary i jak ją łączyć
Murłata to belka leżąca na murze, na której opiera się cała więźba dachowa. Najczęściej zamawia się ją w przekroju 14×14 lub 16×16 cm, a standardowa belka ma 13 m długości. Poniżej opisujemy, skąd bierze się wymiar, dlaczego przekroju 15×15 cm nie da się zamówić i co robimy, gdy murłata ma być dłuższa niż belka.
Co to jest murłata i co robi w więźbie dachowej
Murłata to pozioma belka ułożona wzdłuż korony ściany, na której opierają się krokwie. Mocuje się ją do wieńca żelbetowego albo do ścianki kolankowej, równolegle do krawędzi ściany. W starszych opracowaniach i w rozmowach z cieślami pada też nazwa namurnica — to ten sam element.
Murłata jest łącznikiem dwóch konstrukcji: dachu i ścian. Wykonuje przy tym dwie prace naraz:
- rozkłada obciążenie z dachu na całą długość muru — bez niej każda krokiew opierałaby się o ścianę punktowo;
- przejmuje siły rozporowe — dach pod obciążeniem śniegiem i wiatrem próbuje rozeprzeć ściany na zewnątrz, a murłata wraz z zamocowaniem tę siłę przechwytuje.
Z punktu widzenia zamówienia materiału ważna jest jeszcze jedna cecha: po zakończeniu budowy murłaty zwykle nie widać — zostaje zabudowana ociepleniem i wykończeniem poddasza. Dlatego przy doborze belki liczy się nośność i stabilność wymiarowa, a nie wygląd powierzchni. To samo rozróżnienie stosujemy, dobierając klasę wizualną drewna, o czym piszemy w sekcji o materiale.
Jakie wymiary ma murłata — przekroje i długości
Murłatę zamawia się najczęściej w przekroju kwadratowym. W budownictwie jednorodzinnym spotyka się przede wszystkim 14×14 cm i 16×16 cm, przy lżejszych dachach i wiatach także 12×12 cm oraz 10×10 cm. Przekrój prostokątny również się zdarza — w zapytaniach, które do nas trafiają, pojawiają się murłaty 12×15, 15×20 czy 16×24 cm, zwykle przy większych rozpiętościach albo przy konstrukcjach opartych na słupach.
Wymiar murłaty wynika z projektu, nie z tabeli w internecie. Zależy od rozstawu krokwi, kąta nachylenia połaci, obciążenia śniegiem w danej strefie i sposobu zamocowania do wieńca. Jesteśmy hurtownią drewna, a nie biurem projektowym, dlatego nie wykonujemy obliczeń konstrukcyjnych ani nie dobieramy przekrojów elementów nośnych — realizujemy wymiary podane w projekcie albo przez konstruktora.
Przekroje, w których murłaty przygotowujemy najczęściej:
| Przekrój | Materiał | Standardowa długość belki | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|
| 10×10 cm | KVH świerk, klasa C24 | 13 m | Wiaty, zadaszenia, lekkie dachy o małej rozpiętości. |
| 12×12 cm | KVH świerk, klasa C24 | 13 m | Dachy o mniejszej rozpiętości, garaże, budynki gospodarcze. |
| 14×14 cm | KVH świerk, klasa C24 | 13 m | Najczęstszy przekrój w dachach domów jednorodzinnych. |
| 16×16 cm | KVH świerk, klasa C24 | 13 m | Większe rozpiętości i dachy o mocniejszym obciążeniu. |
| Przekroje prostokątne i nietypowe | Drewno klejone BSH | do 13,5 m | Murłaty na słupach, konstrukcje wiat i zadaszeń, gdzie belka pracuje też na zginanie. |
Przesuń palcem w bok, aby zobaczyć całą tabelę
Elementów spoza tego zestawienia nie odrzucamy — belki o nietypowym przekroju zamawiamy w fabryce pod konkretny wymiar. Dostępność i termin potwierdzamy przy wycenie. Cen nie podajemy na stronie, bo wynikają z kubatury całego zamówienia i miejsca dostawy.
Dlaczego przekroju 15×15 cm nie da się zamówić
To jedno z częstszych nieporozumień przy zamawianiu więźby. Projekty regularnie podają murłatę 15×15 cm, tymczasem standard produkcyjny drewna konstrukcyjnego obejmuje wyłącznie przekroje parzyste — 12×12, 14×14, 16×16 cm i tak dalej. Belki 15×15 cm nie ma w żadnej fabryce, z której sprowadzamy materiał.
Kiedy dostajemy takie zestawienie, proponujemy jedno z dwóch rozwiązań:
- najbliższy przekrój standardowy — najczęściej 16×16 cm, czyli wymiar w górę, żeby nie schodzić poniżej założeń projektu;
- belkę większą, przestruganą do wymiaru — bierzemy przekrój ze standardu i obrabiamy go w naszym magazynie do wymiaru zbliżonego do projektowego.
Zmiana przekroju to zmiana nośności elementu, więc zamiana wymaga akceptacji projektanta albo kierownika budowy. Zgłaszamy ją zawsze, gdy zestawienie zawiera wymiar spoza standardu — zanim materiał pojedzie na budowę, a nie po fakcie.
Ta sama zasada dotyczy pozostałych elementów więźby. Jeśli projekt podaje krokwie 7×20 cm, a produkcja obejmuje 6×20 i 8×20 cm, wybór trzeba podjąć świadomie — dopasowanie „na oko” po dostawie kończy się przycinaniem elementów nośnych na budowie.
Z jakiego drewna robi się murłatę: lite C24, KVH czy BSH
Murłatę wykonuje się z drewna iglastego — u nas jest to świerk albo sosna. Rozstrzygnięcie dotyczy nie tyle gatunku, ile postaci materiału, bo od niej zależy dostępny przekrój, długość i stabilność belki.
Drewno lite C24
Tarcica sortowana wytrzymałościowo, suszona i strugana. Sprawdza się w krokwiach, jętkach, łatach i deskowaniu. Ma jednak ograniczenie: w większych przekrojach kwadratowych trudno o materiał lity o stabilnym wymiarze — belka o boku 14 cm z jednego kawałka drewna pracuje i pęka wzdłuż rdzenia. Dlatego przy murłacie proponujemy zwykle KVH.
Drewno C24 jest sortowane wytrzymałościowo i certyfikowane, więc wydajemy do niego dokumenty — to odpowiedź na pytanie, które regularnie wraca przy wnioskach materiałowych i odbiorach. Więcej o samym materiale piszemy na stronie drewno budowlane C24.
KVH — belka łączona na mikrowczepy
KVH to drewno konstrukcyjne sklejane z krótszych odcinków łączonych na mikrowczepy, najczęściej w klasie wytrzymałościowej C24. Belki są czterostronnie strugane i fazowane wzdłuż dłuższych krawędzi, a ich wilgotność wynosi około 16% (±2%). Suszenie komorowe do tego poziomu ogranicza skręcanie i paczenie, czyli dokładnie te wady, przez które murłata z mokrego drewna po sezonie przestaje przylegać do muru.
Przy murłacie ma znaczenie jeszcze jedno: KVH występuje w dwóch klasach wizualnych. NSI przeznaczone jest do konstrukcji niewidocznych — wewnętrznych elementów więźby dachowej, stropów, murłat i krokwi, i dopuszcza naturalne cechy drewna, w tym sęki. SI to klasa do elementów widocznych, o ostrzejszych wymaganiach wobec powierzchni. Skoro murłata i tak zostaje zabudowana, NSI jest wyborem rozsądniejszym. Szczegóły obu klas opisujemy na stronie drewno KVH.
Drewno klejone BSH
BSH powstaje przez sklejenie warstw tarcicy (lameli) na całej długości belki. Daje największe przekroje i największe długości, a przy tym najmniejszą wilgotność — około 12% (±2%). Po BSH sięgamy wtedy, gdy murłata nie leży na całej długości muru, tylko opiera się na słupach i pracuje również na zginanie: przy wiatach, zadaszeniach i konstrukcjach otwartych. W takich realizacjach stosujemy przekroje rzędu 16×24 cm. Rodzaje i klasy opisujemy na stronie drewno klejone BSH.
Wilgotność drewna a zabezpieczenie murłaty
Drewno konstrukcyjne dostarczamy suszone komorowo, a niska wilgotność ogranicza ryzyko rozwoju grzybów i pleśni w elemencie zabudowanym w konstrukcji dachu. Powierzchnia belek jest przygotowana do impregnacji środkami ochrony drewna, więc zabezpieczenie da się wykonać, gdy wymaga go projekt albo inwestor. Zakres ochrony rozstrzyga projekt, a nie sprzedawca materiału. Osobną sprawą jest odcięcie murłaty od wilgoci z muru — o tym piszemy w sekcji o izolacji.
Co zrobić, gdy murłata ma być dłuższa niż belka
Drewno konstrukcyjne KVH produkowane jest w długości do 13 m, a drewno klejone BSH do 13,5 m. Dla większości domów jednorodzinnych to wystarczy — murłata jedzie na budowę w jednym kawałku i nie ma czego łączyć.
Ograniczenie pojawia się przy dłuższych ścianach i przy halach. Wtedy trzeba przewidzieć styk, a to nie jest decyzja handlowa: miejsce i sposób połączenia murłaty wynikają z projektu, bo styk wypada w miejscu przenoszenia sił. Dlatego przy wycenie pytamy wprost, jak elementy mają być łączone — zanim zamówimy materiał, a nie po dostawie.
Warto też wiedzieć, że nie każdy przekrój dostępny jest w każdej długości. Zdarza się, że belka 14×14 cm jest w danym momencie dostępna do 12 m, a 12×12 cm w pełnych 13 m — wtedy proponujemy albo inny podział na odcinki, albo zmianę przekroju. Dostępność sprawdzamy przy konkretnym zamówieniu.
Belki tniemy na wymiar w naszym magazynie, więc zamówienie może przyjechać już podzielone na odcinki z zestawienia — bez cięcia na budowie. Zakres usługi opisujemy na stronie cięcie drewna na wymiar.
Jak łączy się krokwie z murłatą
Połączenie krokwi z murłatą przenosi obciążenie całej połaci i przejmuje siły rozporowe, dlatego sposób jego wykonania podaje projekt. W praktyce ciesielskiej stosuje się trzy rozwiązania:
- na zacios — w krokwi wycina się gniazdo odpowiadające przekrojowi murłaty; połączenie spina się gwoździami albo wkrętami ciesielskimi;
- na złącza ciesielskie — stalowe kątowniki i wzmocnione łączniki przykręcane do obu elementów, bez osłabiania przekroju krokwi;
- na zamek kurpiowski — wycięcie w murłacie, w którym krokiew zostaje zaklinowana po obróbce.
Wybór zależy od wielkości sił działających na styku i od rozwiązań przyjętych w projekcie. Im większa rozpiętość i im mniejszy kąt nachylenia dachu, tym silniejszy rozpór — i tym staranniej trzeba dobrać połączenie.
Kątowniki, kątowniki krokwiowe i wkręty ciesielskie mamy w ofercie: znajdziesz je wśród standardowych łączników ciesielskich oraz na stronie wkrętów ciesielskich.
Jak mocuje się murłatę do wieńca
Murłata nie jest przyklejona do muru ciężarem dachu — musi być z nim związana mechanicznie, inaczej rozpór z połaci zsunie ją z korony ściany. Stosuje się dwa sposoby:
- kotwy budowlane osadzone w wieńcu — stalowe elementy zabetonowane w wieńcu podczas jego wylewania, wyprowadzone ponad powierzchnię i przechodzące przez murłatę;
- szpilki albo kotwy montowane w stwardniałym betonie — osadzane po fakcie, w nawierconych otworach, gdy wieniec jest już gotowy.
Rozstaw zamocowań i ich średnica należą do projektu konstrukcyjnego — tej liczby nie podajemy, bo stałaby się naszą wytyczną, z której inwestor się rozlicza. To pytanie do konstruktora albo kierownika budowy.
Powiedzmy wprost: łączników do mocowania murłat — kotew budowlanych i szpilek — nie mamy w ofercie. Zapewnia je wykonawca dachu razem z resztą osprzętu ciesielskiego. Nasza część zamówienia to belka: przekrój, długość, klasa i przygotowanie materiału.
Czy murłatę trzeba odizolować od muru i ocieplić
Tak — i to jest zabieg, o którym łatwo zapomnieć, bo wykonuje się go raz, przed ułożeniem belki. Między murem a drewnem układa się izolację przeciwwilgociową, najczęściej pas papy albo folii. Powód jest prosty: świeży wieniec i mur oddają wilgoć jeszcze długo po zakończeniu prac, a drewno leżące bezpośrednio na betonie tę wilgoć wciąga i przy nim pozostaje.
Drugi temat to ocieplenie. Murłata leży w miejscu, w którym spotykają się ocieplenie ściany i ocieplenie połaci, więc pominięta w projekcie ocieplenia staje się mostkiem termicznym. W praktyce zabudowuje się ją od zewnątrz i domyka ocieplenie tak, żeby warstwy się na siebie zachodziły; sposób należy do projektu ocieplenia budynku.
Materiałów izolacyjnych i ociepleniowych nie mamy w ofercie — jesteśmy hurtownią drewna. Piszemy o nich, bo od nich zależy trwałość belki, którą dostarczamy: murłata z dobrego materiału, położona bezpośrednio na wilgotnym murze, i tak zacznie pracować.
Co nam podać, żebyśmy wycenili drewno na więźbę
Murłata prawie nigdy nie jest zamawiana osobno — przychodzi w zestawieniu razem z krokwiami, jętkami, płatwiami, łatami i kontrłatami. Im pełniejsze zestawienie, tym szybciej wraca wycena. Przydają się:
- przekroje i długości poszczególnych elementów wraz z ilością — w sztukach albo w metrach sześciennych;
- informacja, czy elementy mogą być cięte na krótsze odcinki, czy muszą przyjechać w całości;
- miejsce dostawy — kod dojazdu i to, czy na plac budowy wjedzie naczepa;
- zestawienie z projektu albo rysunek — najszybsza forma; wtedy przeliczamy wymiary na standard produkcyjny i zgłaszamy różnice.
Materiał wysyłamy w całą Polskę samochodem 12 t — dostawę obsługuje spedycja. Rozładunek oraz ewentualne pozwolenie na wjazd leżą po stronie odbiorcy. Wystawiamy fakturę na firmę, a przy większych zamówieniach rabat ustalamy przy kalkulacji — jego wysokość zależy od wartości zamówienia. Termin realizacji potwierdzamy przy wycenie, bo zależy od tego, czy przekroje są w magazynie, czy trzeba je zamówić w fabryce.
Najczęstsze pytania o murłatę
Czy murłata musi być kwadratowa?
Nie. Przekrój kwadratowy jest najczęstszy, ale w zestawieniach spotykamy też murłaty prostokątne — 12×15, 15×20 czy 16×24 cm. Przekrój wynika z obliczeń konstrukcyjnych, nie z przyzwyczajenia; przy belce opartej na słupach, która pracuje również na zginanie, przekrój prostokątny bywa rozwiązaniem właściwym.
Jaki przekrój murłaty wybrać do mojego dachu?
Tego nie rozstrzygniemy za projektanta. Jesteśmy hurtownią drewna, a nie biurem projektowym — nie wykonujemy obliczeń konstrukcyjnych ani nie dobieramy przekrojów elementów nośnych. Realizujemy wymiar podany w projekcie, a jeśli nie mieści się on w standardzie produkcyjnym, proponujemy najbliższy dostępny i zgłaszamy to przed dostawą.
Jaka jest maksymalna długość murłaty?
Drewno konstrukcyjne KVH produkowane jest w długości do 13 m, drewno klejone BSH do 13,5 m. Przy dłuższych ścianach murłatę się łączy, a miejsce styku wskazuje projekt. Nie każdy przekrój bywa dostępny w pełnej długości — sprawdzamy to przy konkretnym zamówieniu.
Dlaczego nie mogę zamówić murłaty 15×15 cm?
Bo standard produkcyjny drewna konstrukcyjnego obejmuje wyłącznie przekroje parzyste: 12×12, 14×14, 16×16 cm. Wymiar 15×15 cm pojawia się w projektach, ale nie w produkcji. Proponujemy wtedy najbliższy przekrój standardowy albo przestruganie belki większej — po akceptacji projektanta, bo to zmiana nośności elementu.
Czy murłata musi być impregnowana?
O zakresie zabezpieczenia rozstrzyga projekt. Drewno konstrukcyjne dostarczamy suszone komorowo, a niska wilgotność ogranicza ryzyko rozwoju grzybów i pleśni w elemencie zabudowanym w dachu; powierzchnia belek jest przygotowana do impregnacji środkami ochrony drewna, więc zabezpieczenie da się wykonać. Równie ważne jak preparat jest odcięcie belki od wilgoci z muru warstwą izolacji.
Czy do drewna na więźbę dostanę dokumenty do odbioru?
Tak. Drewno C24 jest sortowane wytrzymałościowo i certyfikowane, więc wydajemy do niego dokumenty — o to pytają najczęściej inwestorzy i kierownicy budów przy wnioskach materiałowych. Zakres dokumentacji potwierdzamy przy wycenie, razem z zestawieniem materiału.
Czy macie kotwy do mocowania murłaty?
Nie. Kotew budowlanych i szpilek do mocowania murłat w wieńcu nie mamy w ofercie — zapewnia je wykonawca dachu. Nasza część to belka i pozostałe drewno więźby. Kotwy, które sprzedajemy, służą do stawiania słupów na fundamencie i mają inne zastosowanie; opisujemy je na stronie kotwy do drewna i podstawy słupa.
Czy dowozicie drewno na budowę?
Tak, materiał wysyłamy w całą Polskę samochodem 12 t — dostawę obsługuje spedycja. Rozładunek oraz ewentualne pozwolenie na wjazd leżą po stronie odbiorcy — warto sprawdzić dojazd, zanim naczepa ruszy. Możliwy jest też odbiór własny z naszego magazynu w Warszawie.
Gdzie kupić drewno na murłatę
Jesteśmy hurtownią drewna z magazynem w Warszawie. Więźbę wyceniamy z zestawienia — murłaty, krokwie, jętki, płatwie, łaty i kontrłaty w jednej ofercie, z jednym transportem. Belki tniemy na wymiar u siebie, więc materiał może przyjechać podzielony na odcinki z projektu.
Drewno KVH
Belki łączone na mikrowczepy w klasie C24 — materiał, z którego najczęściej robimy murłaty, krokwie i płatwie.
Drewno budowlane C24
Materiał sortowany wytrzymałościowo na krokwie, jętki i deskowanie — z dokumentami do odbioru.
Drewno klejone BSH
Największe przekroje i długości — po BSH sięgamy przy murłatach na słupach i konstrukcjach otwartych.
Łaty i kontrłaty
Reszta zestawienia dachowego, zamawiana razem z więźbą — w tym łaty w wersji ogniochronnej.
Masz zestawienie z projektu i chcesz je wycenić? Prześlij je nam — przeliczymy wymiary na standard produkcyjny i zgłosimy różnice, zanim materiał trafi na budowę.
E-mail: info@dombal.com.pl · Telefon: +48 22 672 00 10
Magazyn: ul. Wał Miedzeszyński 584, 03-994 Warszawa
Szukasz pojedynczych belek z cenami i dostępnością online? Znajdziesz je w naszym sklepie.
drewno24.pl — sklep Dombal Drewnokonstrukcyjne Zobacz w sklepie
Łączniki
Drewno klejone
Tarasy
Elewacje
Chemia
Termodrewno
