Dombal - hurtownia drewna

Strona główna / Blog / Elewacja / Drewno okoume – co to? Właściwości, obróbka i zastosowanie

Aktualizacja treści:

Drewno okoume – co to? Właściwości, obróbka i zastosowanie

Okoume to drewno tropikalne z Afryki Środkowej i Zachodniej. Jest lekkie, jasne i łatwe w obróbce, a jego barwa ciemnieje z czasem pod wpływem światła. W handlu bywa nazywane także meranti d’Afrique, angouma albo okaka — i bardzo często zapisywane jako „okume”. Poniżej opisujemy, czym ten gatunek jest naprawdę, do czego się nadaje i czego od niego wymagać nie należy.

Zbliżenie na powierzchnię ciemnobrązowej deski drewnianej z wyraźnym usłojeniem i pojedynczym sękiem
Drewno po wybarwieniu ciemnieje — u okoume ten proces zachodzi także samoczynnie, pod wpływem światła

Co to jest drewno okoume

Okoume to gatunek drewna tropikalnego pochodzący z Afryki Zachodniej i Środkowej. Ma jasną, łososiowo-różową barwę, delikatną strukturę i niską gęstość — jest wyraźnie lżejsze od gatunków, z którymi bywa porównywane. Świeżo przetarte pachnie charakterystycznie, a jego powierzchnia po obróbce jest gładka i jednolita, bez ostrego rysunku słojów.

Trzy cechy decydują o tym, po co się po nie sięga:

  • mała masa — element z okoume waży mniej niż ten sam element z drewna iglastego o zbliżonym przekroju, co upraszcza transport i montaż na wysokości,
  • łatwa obróbka — dobrze się skrawa, hebluje i szlifuje, a krawędzie nie wykruszają się przy cięciu,
  • równomierne przyjmowanie powłok — jasne, niekontrastowe drewno daje przewidywalny kolor po bejcowaniu i malowaniu.

Okoume nie jest natomiast drewnem twardym w potocznym znaczeniu tego słowa. Egzotyczne pochodzenie bywa mylone z twardością i odpornością — przy tym gatunku to skrót myślowy, który prowadzi do złych decyzji. Piszemy o tym niżej.

Skąd pochodzi okoume i jak jeszcze się nazywa

Gatunek rośnie w lasach Afryki Środkowej i Zachodniej. W obrocie handlowym spotkasz kilka nazw tego samego drewna, dlatego warto je znać przed porównywaniem ofert:

  • okoume i okume — dwa zapisy tej samej nazwy; drugi jest w polskich cennikach częstszy,
  • meranti d’Afrique — nazwa handlowa, którą sami stosujemy w ofertach, bo drewno bywa zestawiane z azjatyckim meranti,
  • angouma i okaka — nazwy lokalne, spotykane w opisach gatunkowych.

Okoume i meranti to jednak dwa różne gatunki. Nazwa „meranti d’Afrique” mówi o podobieństwie wyglądu, nie o pokrewieństwie — meranti pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej i jest cięższe. Gdy porównujesz oferty, sprawdzaj, o którym z nich mowa: to najczęstsze źródło nieporozumień przy zamówieniach drewna egzotycznego.

Barwa okoume mieści się w zakresie od łososiowo-różowej do ciemnoróżowej, a pod wpływem światła stopniowo ciemnieje. Świeżo zamówiony materiał i ten sam materiał po kilku miesiącach mogą więc różnić się odcieniem — to naturalna cecha gatunku, a nie wada dostawy.

Właściwości drewna okoume

Cechy, które w praktyce decydują o wyborze tego gatunku:

CechaJak to wygląda przy okoume
Barwałososiowo-różowa do ciemnoróżowej, ciemniejąca pod wpływem światła
Masaniska gęstość — drewno lekkie, łatwe w transporcie i montażu
Rysunekdelikatny, jednolity; brak kontrastowego układu słojów
Obróbkadobrze się skrawa, hebluje i szlifuje; krawędzie nie wykruszają się
Wykończenierównomiernie przyjmuje bejcę, lazurę i farbę kryjącą
Odporność biologicznaograniczona — biel jest podatna na zagrzybienie, materiał wymaga zabezpieczenia na zewnątrz

Przewiń tabelę w poziomie, żeby zobaczyć wszystkie kolumny

Okoume ma też wady, o których mówi się rzadziej niż o zaletach: skłonność do zgnilizny bielu oraz do pęknięć powstających przy oddawaniu wilgoci. Pierwsza z nich jest ważniejsza, bo dotyczy trwałości gotowej konstrukcji, a nie wyglądu pojedynczej deski.

Czoła desek elewacyjnych ułożonych w stos, widoczny zamek pióro-wpust i sfazowana krawędź
Deski elewacyjne z okoume w profilu faza — widok od strony czół

Parametrów, których nie potwierdza dokument, nie podajemy. Gęstości w kilogramach na metr sześcienny, klasy trwałości ani deklarowanej żywotności w latach przy tym gatunku nie deklarujemy — dostawcy okoume nie dostarczają nam dokumentacji technicznej, na której moglibyśmy takie liczby oprzeć. Parametry potrzebne do projektu potwierdź u projektanta.

Trwałość okoume i ochrona przed wilgocią

To najważniejsza część tego opracowania, bo w opisach okoume powtarza się teza, której nie potwierdzamy: że drewno egzotyczne jest z natury odporne na wilgoć, grzyby i owady. Przy okoume tak nie jest.

Sam gatunek ma ograniczoną odporność biologiczną, a jego biel jest podatna na zagrzybienie. Element z okoume użyty na zewnątrz bez wykończenia nie jest więc rozwiązaniem bezobsługowym. Dlatego materiał na elewację sprzedawaliśmy zwykle w wersji malowanej — najczęściej w kolorze palisandru — a nie surowej.

Miejsca stale zawilgocone i partie przy gruncie to najsłabszy punkt każdej drewnianej elewacji, także z okoume. Tam drewno czernieje najszybciej i tam zabezpieczenie jest konieczne, a nie opcjonalne.

Co z tego wynika praktycznie:

  • na zewnątrz okoume wymaga powłoki — bejcy, lazury albo farby kryjącej; powłoka z pigmentem chroni przed promieniowaniem UV lepiej niż preparat bezbarwny,
  • bez powłoki drewno szarzeje — jak każdy gatunek wystawiony na słońce i deszcz,
  • okoume nie nadaje się do kontaktu z gruntem ani do zabudowy, w której nie ma jak odparować wilgoci,
  • powłokę trzeba odnawiać — nie podajemy jednej częstotliwości, bo zależy ona od strony świata, zacienienia i rodzaju preparatu.

Świadomie nie powtarzamy więc formuł o bezobsługowości i o żywotności liczonej w dekadach. Brzmią dobrze w opisie, a kończą się rozczarowaniem po pierwszym sezonie — i reklamacją, w której klient cytuje stronę sprzedawcy.

Obróbka, malowanie i wybarwianie okoume

Pod względem obróbki okoume należy do gatunków wdzięcznych. Drewno dobrze się skrawa, hebluje i szlifuje, a niska gęstość zmniejsza opór narzędzia. Suszenie przebiega stosunkowo szybko, co ogranicza ryzyko odkształceń w trakcie przygotowania materiału.

Największą zaletą praktyczną jest jednak wykończenie powierzchni. Jasne drewno o delikatnym rysunku przyjmuje kolor równomiernie, bez plam i przebić rysunku słojów. Z naszej praktyki: okoume daje się wybarwić także na odcienie zupełnie niepodobne do jego naturalnej barwy, na przykład na jasny dąb rustykalny.

Trzy uwagi warsztatowe, które oszczędzają poprawek:

  • rób próbę koloru na odcinku tego samego materiału — ta sama bejca na okoume i na drewnie iglastym daje inny efekt,
  • maluj przed montażem, jeśli to możliwe — łatwiej pokryć wszystkie cztery strony deski niż dojść do nich po zamocowaniu,
  • pamiętaj o ciemnieniu — powierzchnia bez powłoki zmieni odcień, więc próbkę oceniaj po kilku dniach, a nie zaraz po nałożeniu.

Materiał kupiony u nas możemy dostarczyć pomalowany — malujemy maszynowo, dwukrotnie. Zakres i kolor ustalamy przy wycenie; wysyłamy też bezpłatne próbki, żeby kolor dało się ocenić na własnym drewnie, a nie na zdjęciu.

Okoume na elewację — profile i komplet materiału

Elewacja to zastosowanie, w którym okoume pojawia się u nas najczęściej. Deski produkowane są w profilu faza — z zamkiem pióro-wpust i sfazowaną krawędzią, dającą po zmontowaniu widoczny, równy rowek między deskami — oraz w profilu C. Grubości spotykane w tej rodzinie to 15 i 25 mm przy szerokości 145 mm.

Stos desek elewacyjnych pomalowanych na ciemnobrązowy kolor palisandru, widoczne fazowane krawędzie
Deski elewacyjne z okoume malowane na kolor palisandru — wariant, w jakim najczęściej trafiały na budowę

Sama deska to jednak nie wszystko. Elewacja wentylowana z drewna to zawsze komplet: deska, ruszt z łat i łączniki. Przy okoume kompletowaliśmy zwykle deskę z łatą modrzewiową i wkrętami fasadowymi — o rusztach piszemy szerzej na stronie mocowania podkonstrukcji elewacyjnej, a o samych listwach w dziale łat i kontrłat.

Czego przy okoume nie obiecujemy:

  • montażu ukrytego — deski w profilu faza mocuje się wkrętem, a nie systemem klipsowym,
  • parametrów z dokumentu producenta — dostawcy tego gatunku nie przekazują nam kart technicznych, więc nie deklarujemy klas ani wartości liczbowych,
  • trwałości w latach — o żywotności elewacji decyduje wykończenie i ekspozycja, a nie sam gatunek.

Jeśli szukasz gatunku na elewację, a okoume jest tylko jednym z rozważanych wariantów, porównaj go z pozostałymi na stronie desek elewacyjnych — opisujemy tam świerk, modrzew syberyjski i termodrewno wraz z profilami i wyceną.

Gdzie jeszcze stosuje się drewno okoume

Poza elewacją okoume trafia wszędzie tam, gdzie liczy się mała masa i przewidywalne wykończenie:

Meble i wnętrza

Jednolity kolor i równe przyjmowanie lakieru sprawiają, że gatunek pojawia się w blatach, frontach i elementach wykończeniowych. Wewnątrz budynku ograniczona odporność biologiczna nie ma znaczenia.

Szkutnictwo

Lekkość jest tu cechą rozstrzygającą, dlatego okoume od dawna kojarzy się z budową łodzi. To zastosowanie zbudowało większość rozpoznawalności tego gatunku.

Mała architektura

Ławki, siedziska i kosze z elementami drewnianymi — realizowaliśmy je z okoume malowanego impregnatem z bejcą, na konstrukcji stalowej.

Instrumenty

Korpusy gitar bywają wykonywane z okoume właśnie ze względu na małą masę. To zastosowanie niszowe, ale często pojawia się w pytaniach o ten gatunek.

Wspólny mianownik: okoume wybiera się wtedy, gdy element ma być lekki i równo wykończony, a nie wtedy, gdy ma przenosić duże obciążenia albo pracować w stałym kontakcie z wilgocią. Do konstrukcji nośnych stosuje się drewno sortowane wytrzymałościowo — u nas jest to drewno budowlane C24 i drewno klejone BSH.

Najczęstsze pytania o drewno okoume

Co to jest drewno okoume?

To gatunek drewna tropikalnego z Afryki Zachodniej i Środkowej. Jest lekkie, ma jasną, łososiowo-różową barwę i delikatną strukturę, a pod wpływem światła stopniowo ciemnieje. Bywa nazywane meranti d’Afrique, angouma lub okaka, a w polskich cennikach zapisywane jako okume.

Czy okoume i okume to to samo drewno?

Tak. To dwa zapisy tej samej nazwy — w naszej kartotece i w cennikach częstszy jest zapis „okume”, w opracowaniach gatunkowych „okoume”. Zamawiając materiał, możesz użyć obu form.

Czy drewno okoume jest odporne na wilgoć i grzyby?

Nie w takim stopniu, jak sugeruje jego egzotyczne pochodzenie. Okoume ma ograniczoną odporność biologiczną, a jego biel jest podatna na zagrzybienie. Na zewnątrz wymaga powłoki, a miejsca stale zawilgocone i partie przy gruncie trzeba zabezpieczyć obowiązkowo.

Czym różni się okoume od meranti?

To dwa różne gatunki. Okoume pochodzi z Afryki i jest lżejsze, meranti — z Azji Południowo-Wschodniej. Nazwa handlowa „meranti d’Afrique” odnosi się do podobieństwa wyglądu, nie do pokrewieństwa botanicznego.

Czy elewację z okoume trzeba malować?

Zalecamy powłokę. Deski elewacyjne z tego gatunku sprzedawaliśmy zwykle malowane, najczęściej na kolor palisandru. Powłoka z pigmentem chroni przed promieniowaniem UV, a drewno bez niej szarzeje. Malowanie możemy wykonać maszynowo przed wysyłką.

Czy wysyłacie próbki drewna okoume?

Tak, wysyłamy bezpłatne próbki — to odcinki materiału, nie pełne deski. Przy okoume ma to znaczenie szczególne, bo kolor po wybarwieniu warto ocenić na własnym drewnie, a nie na zdjęciu.

W jakich postaciach można zamówić okoume?

W trzech: jako deskę elewacyjną w profilu faza i profilu C, jako tarcicę w kilku grubościach oraz jako kantówki i deski przygotowane na zamówienie — surowe, heblowane i szlifowane. Dostępność i termin potwierdzamy przy wycenie.

Jak kupić drewno okoume w hurtowni

Okoume jest u nas materiałem sprowadzanym, a nie leżącym stale na hali — dlatego zamówienie zaczyna się od rozmowy o tym, co ma z niego powstać. W trzech postaciach:

  • deska elewacyjna — profil faza i profil C, szerokość 145 mm w grubościach 15 i 25 mm, na życzenie malowana,
  • tarcica — w kilku grubościach, dla stolarni i warsztatów przygotowujących materiał u siebie,
  • kantówki i deski na zamówienie — surowe, heblowane i szlifowane, wykonywane pod konkretną listę elementów.

Przy zapytaniu podaj przeznaczenie, wymiary i ilość — na tej podstawie potwierdzimy wariant, termin i sposób wykończenia. Dostępności ani terminu nie deklarujemy z góry, bo przy materiale sprowadzanym zależą one od dostawy; potwierdzamy je razem z wyceną. Docinanie na wymiar wykonujemy w naszym magazynie i wyceniamy razem z materiałem.

Rozładunek naczepy z paczkami drewna na terenie magazynu, wózek widłowy przy platformie
Rozładunek dostawy w naszym magazynie w Warszawie

Jesteśmy hurtownią drewna: kompletujemy materiał dla firm wykonawczych i inwestorów, wydajemy go z magazynu w Warszawie i wysyłamy w całą Polskę. Wycenę przygotowujemy indywidualnie, a przy większych zamówieniach ustalamy warunki przy kalkulacji.

E-mail: info@dombal.com.pl
Telefon: +48 22 672 00 10
Magazyn: ul. Wał Miedzeszyński 584, 03-994 Warszawa

Gatunek okoume jest tylko jednym z wariantów elewacji drewnianej. Pozostałe — wraz z profilami, długościami i formularzem wyceny — opisujemy na stronie działu.

Chcesz porównać karty produktów i długości desek elewacyjnych w jednym miejscu? Znajdziesz je w naszym sklepie.

drewno24.pl — sklep Dombal Deski
elewacyjne
Zobacz w sklepie
Elewacje Termodrewno Łączniki Chemia Tarasy Drewno klejone