Strona główna / Blog / Konstrukcje z drewna / Wilgotność drewna przy montażu
Aktualizacja treści: · Opublikowano:
Wilgotność drewna przy montażu — ile ma mieć i jak ją sprawdzić
Drewno nie ma jednej właściwej wilgotności. Ma taką, jaką wymusza miejsce, w którym pracuje: inną pod ogrzewanym sufitem, inną na elewacji, inną na tarasie. Materiał kupiony do wnętrza, a zamontowany prosto z palety, zacznie się rozsychać już po kilku tygodniach sezonu grzewczego — i to nie jest wada deski, tylko skutek montażu przy niedopasowanej wilgotności. Ten artykuł mówi, jaką wilgotność ma mieć drewno w danym miejscu, czym różni się ona od wartości podawanej przy dostawie i jak sprawdzić materiał przed wbudowaniem.
Dlaczego wilgotność w chwili montażu decyduje
Drewno wymienia wodę z powietrzem przez cały czas użytkowania. Zależnie od wilgotności względnej powietrza materiał wodę pochłania albo oddaje, aż ustali się poziom odpowiadający równowadze z otoczeniem. Ta wartość nazywa się wilgotnością równowagową i jest inna w ogrzewanym pokoju, inna w nieogrzewanym garażu, a jeszcze inna na zewnątrz.
Dopóki drewno jest wilgotniejsze niż około 30%, zmiana wilgotności nie zmienia jego wymiarów — woda wypełnia wtedy przestrzenie między włóknami. Poniżej tego progu każda zmiana wilgotności oznacza już zmianę wymiaru: materiał kurczy się przy wysychaniu i pęcznieje przy nawilżaniu. Cały materiał budowlany, którym handlujemy, pracuje poniżej tej granicy.
Stąd zasada, którą warto zapamiętać: drewno montuje się przy wilgotności możliwie zbliżonej do tej, jaką osiągnie w miejscu docelowym. Chodzi o to, żeby późniejsza zmiana była jak najmniejsza — bo to ona, a nie sama wilgotność, powoduje szczeliny i pęknięcia.
Odpowiadamy tak również przy reklamacjach, bo to samo zjawisko stoi za większością zgłoszeń o pękanie: „zmianom wilgotności drewna towarzyszą zmiany jego wymiarów, co może powodować kurczenie się i związane z nim pękanie i paczenie się drewna". Drewno konstrukcyjne iglaste jest materiałem organicznym i litym, więc lekkie odkształcenia oraz pęknięcia wywołane zmianami wilgotności powietrza mają prawo występować.
Jaką wilgotność ma mieć drewno w miejscu montażu
Punktem odniesienia jest miejsce, w którym element będzie pracował — nie gatunek i nie rodzaj materiału. Poniżej wartości, którymi posługujemy się w rozmowie z klientami i które podają zalecenia montażowe dla naszych materiałów.
| Miejsce montażu | Wilgotność drewna | Uwagi |
|---|---|---|
| Wnętrze ogrzewane | ok. 10% | sezon grzewczy wysusza powietrze — element wilgotniejszy będzie się rozsychał |
| Podłoga drewniana w chwili układania | 7% ±2% | przy wilgotności powietrza 45–60% w pomieszczeniu |
| Pomieszczenie nieogrzewane, zadaszone | kilkanaście procent | wartość zbliżona do materiału po suszeniu komorowym |
| Elewacja i taras | kilkanaście procent | materiał produkowany do stosowania na zewnątrz |
Przesuń palcem w bok, aby zobaczyć całą tabelę
Dla drewna świerkowego w temperaturze 20°C i przy wilgotności powietrza 65% wilgotność równowagowa wynosi około 13%. To warunki zbliżone do pomieszczenia nieogrzewanego, ale osłoniętego — pokazuje, jak daleko takiemu elementowi do 10% wymaganych w ogrzewanym wnętrzu.
Niższa wilgotność nie zawsze znaczy lepiej. Element wysuszony poniżej poziomu, jaki panuje w miejscu montażu, będzie pęczniał — a przy braku dylatacji pęcznienie kończy się wypychaniem elementów. Wilgotność dobiera się do miejsca, nie w dół.
Parametry poszczególnych materiałów po suszeniu komorowym — od drewna klejonego po deski — zebraliśmy w osobnym artykule o właściwościach fizycznych drewna.
Wilgotność przy dostawie a wilgotność przy montażu
Wilgotność przy dostawie i wilgotność przy montażu to dwie różne wartości — i najczęstsze nieporozumienie w tym temacie. Ta pierwsza, którą podajemy w ofercie, opisuje stan materiału po suszeniu komorowym i zapakowaniu, w dniu, w którym towar do Ciebie jedzie. Druga to stan, do jakiego element dojdzie dopiero w miejscu wbudowania — i to ona decyduje o tym, czy materiał będzie później pracował.
Deski i belki jadą do klienta zapakowane w folię, która chroni je w transporcie: w toku produkcji materiał trafia do paczek zabezpieczonych folią, a wilgotność w momencie dostawy podajemy przy każdej rodzinie osobno. U nas towar czeka na zadaszonych regałach, więc jego wilgotność odpowiada warunkom zewnętrznym pod przykryciem.
Wniosek dla planującego montaż: wartość z oferty mówi, w jakim stanie materiał przyjedzie, a nie jaką wilgotność będzie miał w dniu wbudowania. Jeżeli specyfikacja wymaga konkretnej wilgotności w chwili montażu, to warunek dotyczy budowy, nie dostawy — i tak też go rozliczamy.
Jak sprawdzić wilgotność drewna
Stosuje się dwie metody, które różnią się dokładnością i tym, czego wymagają od próbki.
- Metoda elektrometryczna — pomiar wilgotnościomierzem, którego działanie opiera się na pomiarze oporu elektrycznego drewna. Przewodnictwo rośnie wraz z wilgotnością, a odczyt uzyskuje się przez wbicie końcówek przyrządu w materiał. Jest szybka i nadaje się do sprawdzenia partii na budowie.
- Metoda suszarkowo-wagowa — próbkę waży się, suszy do stałej masy i waży ponownie; z różnicy mas wylicza się zawartość wody. Jest dokładniejsza, ale wymaga wycięcia próbki i warunków laboratoryjnych, więc na budowie się jej nie stosuje.
W praktyce budowlanej używa się wilgotnościomierza oporowego. Przyrządów pomiarowych nie mamy w ofercie — sprzedajemy drewno, nie narzędzia — więc po miernik trzeba sięgnąć gdzie indziej. Jeżeli natomiast potrzebujesz potwierdzenia wilgotności dla konkretnej partii materiału, napisz przy zapytaniu: podamy ją dla danej dostawy.
Gdzie i kiedy mierzyć, żeby pomiar coś znaczył
Pomiar wykonuje się na miejscu montażu, a nie w magazynie ani w dniu dostawy. Wynik zależy od konkretnego pomieszczenia i od pory roku — ta sama deska w lipcu i w styczniu pokaże inną wartość. Przy podłodze drewnianej sprawdzenie wilgotności podłoża i materiału przed rozpoczęciem prac należy do wykonawcy i wykonuje się je na budowie.
Mierzyć warto na kilku elementach z partii, nie na jednym. Paczka schodzi z produkcji jako całość, ale leży w konkretnym miejscu i konkretnych warunkach — pojedynczy odczyt z wierzchniej deski nie opisuje jeszcze całej dostawy.
Znaczenie ma też to, co dzieje się z materiałem przed pomiarem. Jeżeli drewno leżało u kogoś przez kilka miesięcy, jego wilgotność zależy od warunków tego składowania — temperatury, wilgotności powietrza i sposobu ułożenia. Przy zgłoszeniach po długim przechowywaniu mówimy o tym wprost: nie mamy możliwości zweryfikowania, w jakich warunkach materiał był w tym czasie trzymany.
Przy podłogach obok drewna mierzy się także podłoże — wilgotność jastrychu metodą CM nie powinna przekraczać 2%. Kolejność prac i warunki opisujemy w artykule o układaniu podłogi drewnianej.
Co zrobić z materiałem przed montażem
Materiał powinien czekać na montaż w warunkach zbliżonych do docelowych. Drewno przeznaczone do wnętrza rozpakowuje się i składuje w pomieszczeniu, w którym będzie zamontowane — dopiero tam dochodzi do wilgotności, której wymaga to miejsce. Trzymanie go do dnia montażu w nieogrzewanym garażu albo pod wiatą oznacza, że materiał ustali się na zupełnie innej wartości.
Składowanie ma być zadaszone i przewiewne. U nas drewno czeka na zadaszonych regałach — osłonięte przed opadami, ale z dostępem powietrza. Ułożenie płasko, na podkładach i bez kontaktu z gruntem chroni przed dociąganiem wilgoci od spodu.
Folia z paczki chroni w transporcie. Materiał, który ma dojść do wilgotności miejsca montażu, musi mieć kontakt z powietrzem tego miejsca — więc paczkę przeznaczoną do leżakowania się rozpakowuje.
Ile ma leżeć? Zależy to od różnicy między stanem materiału a warunkami w miejscu montażu, więc jednej liczby dni tu nie podamy. Rozstrzyga pomiar: materiał jest gotowy wtedy, gdy kolejne odczyty przestają się zmieniać.
Co się dzieje, gdy wilgotność nie pasuje do miejsca
Drewno zamontowane zbyt wilgotne kurczy się po wyschnięciu. W podłodze i na elewacji objawia się to szczelinami między elementami, a przy połączeniu na pióro i wpust — odsłonięciem pióra, którego wcześniej nie było widać. Deski tarasowej dotyczy to w mniejszym stopniu, bo tam odstępy są zaplanowane.
Drewno zamontowane zbyt suche pęcznieje. Jeśli zabrakło dylatacji, elementy nie mają dokąd się rozszerzyć i zaczynają się wypychać — na podłodze widać to jako uniesienie, a na elewacji dlatego właśnie desek nie układa się na styk.
Pęknięcia czołowe i lekkie paczenie to osobna sprawa. Występują także przy poprawnie dobranej wilgotności, bo drewno oddaje wodę najszybciej przez czoła, a jego budowa jest anizotropowa — wymiary zmieniają się inaczej w poprzek włókien niż wzdłuż. Niedopasowana wilgotność montażowa te zjawiska nasila, ale ich nie tworzy.
Dla drewna używanego na zewnątrz w naszej szerokości geograficznej spękania są zjawiskiem normalnym i wynikają ze zmian wilgotności powietrza oraz z budowy materiału.
Co dostajesz od nas, a czego nie robimy
Sprzedajemy materiał gotowy: suszony komorowo, strugany i profilowany, z podaną wilgotnością przy dostawie. Wartość dla konkretnej rodziny potwierdzamy przy wycenie, a jeśli wymaga tego specyfikacja — podajemy ją dla danej partii. Towar wydajemy z magazynu przy Wale Miedzeszyńskim w Warszawie i wysyłamy w całą Polskę.
Czego u nas nie ma:
- nie suszymy tarcicy — jesteśmy hurtownią drewna, nie zakładem przerobu; materiał kupujemy już wysuszony w fabryce i tak go sprzedajemy;
- nie przyjmujemy do suszenia materiału powierzonego — z tego samego powodu;
- nie sprzedajemy wilgotnościomierzy ani innych przyrządów pomiarowych;
- nie wykonujemy pomiarów na budowie — pomiar przed montażem należy do wykonawcy.
Za to dobierzemy materiał do miejsca, w którym ma pracować, i podpowiemy, które rozwiązanie ma sens tam, gdzie warunki się zmieniają. Napisz, gdzie drewno będzie zamontowane i jakie warunki tam panują — przeliczymy zapotrzebowanie i przygotujemy wycenę razem z transportem.
Pytania, które dostajemy o wilgotność drewna
Jaką wilgotność ma drewno, które od was kupię?
Zależy od rodziny materiału — inną drewno klejone, inną konstrukcyjne, inną deski. Wartości po suszeniu komorowym zestawiliśmy w artykule o właściwościach fizycznych drewna, a dla konkretnej dostawy potwierdzamy ją przy wycenie.
Czy drewno suszone komorowo można montować od razu?
Zależy od miejsca. Do warunków zbliżonych do magazynowych — pomieszczenia nieogrzewanego, konstrukcji zadaszonej — materiał nadaje się bez dodatkowego przygotowania. Do ogrzewanego wnętrza wymaga wcześniejszego składowania w tym pomieszczeniu, bo docelowa wilgotność jest tam wyraźnie niższa.
Kupiłem deski o wilgotności 16% — mogę je zamontować w salonie?
Odradzamy montaż od razu. Przy takiej wilgotności deska w ogrzewanym wnętrzu będzie się mocno rozsychać, bo warunki w pomieszczeniu wymuszą wartość znacznie niższą. Materiał trzeba najpierw rozpakować i zostawić w tym pomieszczeniu, a montaż wykonać dopiero wtedy, gdy odczyty przestaną się zmieniać.
Czym zmierzyć wilgotność drewna na budowie?
Wilgotnościomierzem oporowym — końcówki przyrządu wbija się w drewno, a odczyt wynika z oporu elektrycznego materiału. Metoda suszarkowo-wagowa jest dokładniejsza, ale wymaga wycięcia próbki i suszenia jej do stałej masy, więc stosuje się ją w laboratorium. Przyrządów pomiarowych nie mamy w ofercie.
Czy pęknięcia na czołach belek to wada materiału?
Nie. Drewno jest materiałem organicznym i litym, więc lekkie odkształcenia oraz pęknięcia wywołane zmianami wilgotności powietrza mają prawo występować — czoła wysychają szybciej niż reszta elementu. Ocenę zawsze odnosimy do konkretnego elementu i jego zastosowania.
Specyfikacja wymaga wilgotności maksymalnie 18% — czy to spełniacie?
Dla drewna konstrukcyjnego podajemy wilgotność przy dostawie i potwierdzamy ją w ofercie. Warunek ze specyfikacji dotyczy zwykle materiału wbudowywanego, więc przy odbiorze na budowie liczy się pomiar na miejscu. Prześlij wymagania razem z zapytaniem — sprawdzimy, którą rodziną je pokryjemy.
Czy możecie wysuszyć drewno, które już mam?
Nie, nie suszymy tarcicy ani materiału powierzonego — jesteśmy hurtownią drewna, nie zakładem przerobu. Sprzedajemy materiał gotowy: wysuszony komorowo, strugany i profilowany.
Dokąd dalej — drewno konstrukcyjne i podłogowe
Ten artykuł opisuje samo zagadnienie. Przekroje, klasy, długości i wilgotność każdej rodziny opisujemy na jej własnej stronie.
Drewno KVH
Lite drewno konstrukcyjne suszone komorowo, o wilgotności 15% ±3%.
Drewno C24
Sortowane wytrzymałościowo, suszone komorowo do wilgotności 16–18%.
Deska podłogowa
Materiał do wnętrz — tu wilgotność montażowa ma największe znaczenie.
Nie wiesz, czy materiał nadaje się do miejsca, które masz na budowie? Napisz albo zadzwoń — dobierzemy rodzinę do warunków, a wycenę przygotujemy razem z transportem.
E-mail: info@dombal.com.pl · Telefon: +48 22 672 00 10
Magazyn: ul. Wał Miedzeszyński 584, 03-994 Warszawa
Drewno konstrukcyjne z cenami detalicznymi i dostępnością online znajdziesz w naszym sklepie.
drewno24.pl — sklep Dombal Drewnokonstrukcyjne Zobacz w sklepie
Elewacje
Termodrewno
Chemia
Tarasy
Drewno klejone
Łączniki